UA-118292059-1

Zamelwoede

Notre Dame

Is dat de Notre Dame? Van de voorkant bezien, op een besneeuwde avond. Vastgelegd op linnen aan het begin van de 20e eeuw, oude trams en heren met hoeden in beeld. Of is het een cartooneske kopie van later datum?

De aanbieder op de online veiling stelt dat de maker onbekend is. Het schilderij heeft geen signatuur. De expert (het is altijd dezelfde) kan het werk niet goed plaatsen en plakt er een waarde van een paar honderd euro op. Dat is waarschijnlijk de standaard adviesprijs voor een decoratief stuk in een mooie lijst. Kan je niet op stuk gaan.

De Notre Dame is al lang een geliefd schildersobject. Het zicht op de voorzijde is door meer schilders gekozen, ergens op de Quai de Montebello aan de Seine. Waar les bouquinistes staan, met hun boekenstalletjes langs het muurtje. De winteravond met sneeuw en lichtjes maakt het tafereel sprookjesachtig. Eind 19e eeuw met paarden en koetsjes. Een paar jaar later ook klassieke auto’s, die eigenlijk naar koetsen geboetseerd zijn.

Schilders

Notre Dame Georges_SteinHet was ook een favoriet stekje voor Georges Stein (1870-1955), schilder van de Belle Epoque. Stein vertoefde graag in grote steden. Ze maakte vergelijkbare taferelen in Londen. Liefst nam ze nog even een bloemenkraam mee. Haar werk heeft vaak een illustratieve kracht, alsof het een verhaal begeleidt. Stein heeft honderden stadsgezichten gemaakt, die nog steeds goed verkopen. In haar eigen tijd werd ze niet als meester erkend, misschien juist vanwege dat illustratieve. Volgens sommige bronnen was Georges een man.

Notre Dame Childe_HassamOok Frederick Childe Hassam (1859-1935) zat graag aan de Seine met zicht op de Notre Dame. Childe Hassam was een Amerikaan die in 1886 vanuit Boston naar Parijs reisde om zich daar als schilder verder te bekwamen in de omgeving van roemruchte impressionisten en de Barbizon-traditie. Hij had twee jaar eerder ook al enkele maanden in Holland doorgebracht, om de oude meesters te bekijken. Zijn achternaam suggereert een oosterse afkomst, maar het was simpelweg een spelfout in het burgerlijk register toen zijn grootvader Horsham in de VS arriveerde. Childe hanteerde het als een geuzennaam en tekende een halve maan in zijn signatuur. Hassam was gefascineerd door regen, mist en sneeuw.

We mogen bovendien Luigi Loir (1845-1916) niet vergeten. Die groeide op in het buitenland, als zoon in een diplomatengezin. Op zijn twintigste keerde hij terug naar Parijs, waar de modernisering van de stad een belangrijke bron van inspiratie werd. Behalve als kunstschilder was Loir ook actief als illustrator en reclametekenaar. Hij heeft veel stadsgezichten gemaakt, waarbij de werking van het licht in regen of sneeuw een belangrijke extra dimensie toevoegde. Maar dit zich op de Notre Dame is van hem niet bekend.

Notre Dame Edouard_Cortes

De Franse schilder met Spaanse ouders Edouard Léon Cortès (1882-1969) verdient zeker ook genoemd te worden als schilder van de Notre Dame. Al op zijn 17e werd Cortes erkend als een talent, maar de echte waardering ontstond pas in 1945 na een tentoonstelling in Amerika. Werk van deze schilder duikt nog steeds op in kringloopwinkels en nu ook online veilingen. Cortes maakte veel decoratieve stadstaferelen van Parijs.

Copycats

Notre Dame Jean_SalabetJean Salabet (1900-?) is van later datum. Deze Franse kunstschilder beeldt koetsen en klassieke auto’s af die hij alleen in zijn kindertijd heeft zien rijden. Een navolger dus. Maar een vaardige navolger. Hij tekende met Salabet Paris, net zoals HEMA in het buitenland Amsterdam aan zijn naam heeft toegevoegd. Een goede Salabet hang je in huis voor een paar duizend euro.

Een andere kunstenaar die veel gekopieerd lijkt te hebben van voornoemde schilders is Antoine Blanchard (1910-1988), een pseudoniem van de schilder Marcel Masson. Deze bekwame kunstenaar gebruikte ook oude ansichtkaarten als inspiratiebron om het verleden nieuw leven in te blazen. Op zijn werk zien we het Parijs van de eeuwwisseling afgebeeld. Ook hier weer veel regen, sneeuw en mist. Het is serie-productie. Leuk als decoratie; vaardig gemaakt, maar geen kunst.

Notre Dame veilingHet schilderij op de veiling doet denken aan het werk van Antoine Blanchard. Die kopieerde immers elementen uit schilderijen van de reeds genoemde Edouard Cortes, maar ook van Eugène Galien-Laloue (1854-1941), een schilder met Italiaanse voorvaders.

Notre Dame Galien-LaloueEn verrek. We hebben het origineel gevonden: Notre Dame sous la Neige, inderdaad een werk van Galien-Laloue. Meteen valt op hoe ontzettend veel beter de eerste echte versie is. Meer detail, meer verfijning, meer beleving. De kopie wordt ineens een plat aftreksel. De beunhaas heeft het tafereel bovendien versimpeld. De kopie toont geen officier. Er lopen andere mensen op de stoep. De kathedraal is minder goed afgebeeld. Op de online veiling bracht het 160 euro op. Toch niet veel geld voor zo’n wanddecoratie.

Nou was Galien-Lalou (tevens actief als Lievin, Galiany, Lenoir en Dupuy) zelf ook niet vies van enig kopieerwerk. Hij heeft zijn eigen Notre Dames talloze keren opnieuw gemaakt, met dezelfde trammetjes maar in verschillende seizoenen. We zetten ze even op een rijtje. Kan zijn dat er een enkele vervalsing tussen zit. Daarna volgt een rijtje van Cortes, een stuk of tien vanuit ongeveer dezelfde hoek.

Notre Dame Laloue Notre Dame Galien-Laloue

En dan de serie van Cortes vanuit een iets andere hoek. Allemaal even indrukwekkend.

Notre Dame by Edouard CortesNotre Dame by Edouard CortesNotre Dame by Edouard CortesNotre Dame by Edouard CortesNotre Dame by Edouard CortesNotre Dame by Edouard CortesNotre Dame by Edouard CortesNotre Dame by Edouard Cortes

Tamboeren

Het oog wordt meteen getrokken door het sterke beeld van een trommelaar met zijn hangende drum en een uniform dat meeplooit met zijn slagen. Weer zo’n schilderij op een online veiling dat nader onderzoek verdient.

de tamboerDe expert van de veiling vindt deze tamboer een paar honderd euro waard. De lijst om het schilderij kan genegeerd worden, maar het paneel suggereert toch enige leeftijd. De afbeelding is gemaakt met rake, wilde streken van penseel en paletmes. Het schilderij is zeker decoratief, maar is het niet een kopie van een veel sterker origineel?

Le Tambour Isaac IsrealsDe ervaring leert dat zo’n werk op een online veiling meestal lukrake namaak is van een beter schilderij. En inderdaad, een beetje zoeken levert een treffer op bij kunsthandel Ivo Bouwman, nu in particulier bezit: Le Tambour van Isaac Israels. Gemaakt in 1882 toen de schilder 17 was. Als studie voor het latere werk Transport der Kolonialen. Ook olieverf op een paneel. Zelfs de maten komen ruwweg overeen. Alleen voor de schaduw had de namaker geen geduld. De trom ontbeert glans. Vergelijk ook eens de stand van de voeten. Desondanks geen onverdienstelijke kopie.

Heeft de expert van de veiling dit niet gezien? De verkoper Artpoint Amsterdam* doet alsof hij van niks weet. “Heeft de kwaliteit van een schilder als Isaac Israels.” Als die dacht dat het een echte Israels zou kunnen zijn, werd het niet voor 1 euro startprijs aangeboden. Het schilderij vond een nieuwe eigenaar voor 180 euro.

Kröller Müller

Het meesterwerk Transport der Kolonialen van wonderkind Isaac hangt in het Kröller Müller museum, een enorme lap van 3 bij 1,60 meter groot. De tamboer op dat werk is veel gedetailleerder. Dat schilderij is onderdeel van een serie, want ook in Museum Rotterdam hangt een afbeelding van vertrekkende KNIL-soldaten, onder begeleiding van de marechaussee.

Israels zou pas later een impressionistische stijl ontwikkeld hebben, maar deze studie suggereert dat hij ook als zeventienjarige al een trefzekere kwast had. Of waren het toch meerdere studies?

[naschrift] * Een dag nadat dit bericht online geplaatst is, meldt Artpoint op Facebook dat er overeenkomsten zijn. Wat een gehaaide handelaar is dat. Het trucje om te suggereren dat er een bekende kunstenaar bij betrokken is, wordt vaker gebruikt om de prijs op te drijven. Ik ga er speciaal op letten nu.

Delpy’s Klaprozen

Klaprozen hebben voor Britten een belangrijke betekenis. Het zijn de bloemen die bloeien op de slagvelden van de Eerste Wereldoorlog. Wanneer die oorlog herdacht wordt, draagt het hele verenigd koninkrijk poppies als teken van rouw en herinnering. Plastic klaprozen.

Die slagvelden van de Eerste Wereldoorlog liggen in Vlaanderen. De Franse schilder Henry-Jacques Delpy (1877-1957) heeft enkele fraaie stillevens gemaakt van klaprozen in een gouden vaas. Een aantal daarvan is in Engeland terecht gekomen, omdat de Britten er een hoge symbolische waarde aan toekennen.

Delpy is vooral bekend van zijn landschappen in stijl van de Barbizon school, een voorloper van het impressionisme. Veel werk en plein air, in de buitenlucht. In de landschappen van Delpy is al een impressionistische kijk zichtbaar in de bomen, de luchten en het water. Een mooi landschap van Delpy is een paar duizend euro waard.

Klaprozen

Dat werd in het jaar 2000 ook betaald voor een stilleven met klaprozen dat geveild werd bij Christies in Londen. Nadien zijn er meer vergelijkbare stukken aangeboden op de kunstmarkt. Een tweede op een onbekende veiling in 2013. De derde uit Frankrijk online voor een paar honderd euro; een vierde uit Engeland online nu voor enkele tientjes. Deze laatste wordt snel doorverkocht, want het schilderij is enkele weken eerder geveild via eBay voor vijftig pond. De eerste drie schilderijen zijn relatief groot; de vierde meet 14×18 cm. Een liefhebber betaalde deze keer 149 euro.

Het tafereel zelf vertoont veel overeenkomsten. De bloemen, hun schikking, het groen, de goudkleurige vaas, de tafel. In het eerste twee schilderijen ligt een klaproos op tafel. Dat hebben de andere twee niet. De vaas verschilt sterk op elk schilderij. Ook het groen ziet er telkens anders uit. De schilderijen lijken niet van dezelfde hand. Maar welke zijn dan namaak? En wat denken de namakers te bereiken? Zijn die paar honderd euro opbrengst nou echt die moeite waard? In Luxemburg zit een copycat die meent van wel.

Of zijn ze alle vier echt? Varianten op één thema. Een studie en drie werken voor de verkoop? Ze hebben allemaal een zekere charme.

En toen kwam ik de vijfde variant tegen op een veiling in Cannes, verkocht in 2013. Nou vind ik ze ineens allemaal nepperig

Delpy Pavots 1poppies 2Delpy Pavots 2Delpy Pavots 3coquelicots 5

bodegon

In de Spaanse schilderkunst ontstond mid-zeventiende eeuw een stijl van stillevens die als bodegon omschreven wordt. Het betreft doorgaans keukentaferelen met fruit, vis, groenten en bloemen tegen een duistere achtergrond. Deze Spaanse variant was geïnspireerd door kunst uit de lage landen waar ook donkere stillevens oftewel inanimati gemaakt werden. De Vlaamse en Nederlandse schilders etaleerden hun vaardigheid in stofuitdrukking: glas, aardewerk, linnen, druiven. De Spaanse schilders maakten graag keukenstukken met onbewerkte ingrediënten.

Een bekende bodegon-schilder was Luis Egidio Mendelez, een meester in de weergave van verschillende texturen en lichtval. Deze Luis werd in 1716 geboren in een Spaanse soldatenfamilie in Napels (Italië). De vader van Luis werd aangesteld aan het Spaanse hof als schilder van miniaturen die werden uitgedeeld als relatiegeschenk aan diplomaten. Luis ontwikkelde zich tot een specialist in stillevens. Tussen 1759 en 1772 maakte hij ruim veertig bodegons voor de collectie van de prins van Asturias, die later koning Charles de 14e van Spanje werd.

Op een online veiling trof ik een Spaanse bodegon aan die in de 19e eeuw gemaakt zou zijn door een desconocido, een onbekende schilder. Mijn bod was het hoogste, nog geen honderd euro. Misschien zat ik weer te bieden op een vaardig stuk namaak, maar ik blijf zulk werk waardevoller vinden dan posters van IKEA. Soms is de lijst alleen al zo’n bedrag waard. De verkoper had een hogere limiet ingesteld, dus het werk blijft vooralsnog in Spanje. Mijn gemiste bodegon is de eerste in de serie; vergelijk ‘m eens met het werk van Mendelez.

Naschrift: een paar maanden later is het schilderij opnieuw in de aanbieding. Deze keer bereikten bieders wel een prijs boven de limiet. Het werk ging voor 250 euro naar een nieuwe eigenaar.

bodegonbodegonbodegonbodegonbodegonbodegonbodegonbodegonbodegonbodegon

 

 

Tureluurs

De Amerikaanse kunstschilder Frank Weston Benson had meerdere muzes in eigen huis. Zijn dochters Eleanor, Elizabeth en Sylvia verschijnen op menig tafereel, doorgaans gekleed in lichte zomerjurken turend naar de zee. Veel van deze werken zijn gemaakt aan de kust bij Penobscot Bay in Maine, waar de Bensons een buitenhuis hadden: Wooster Farm.

Benson wordt omschreven als Amerikaanse impressionist. Hij verbleef eind 19e eeuw enkele jaren in Frankrijk, voordat hij terugkeerde naar Maine. De kunstenaar was een fan van het licht van Vermeer, maar hij had een voorkeur voor de zwierige kwast van Monet. In 1909 maakt hij het schilderij Summer van vier dames aan zee. Als afgeleide maakt Benson nog drie schilderijen. Vergelijk deze werken met andere schilderijen en je herkent de dochters Eleanor, Elizabeth en Sylvia.

summereleanordaughtersdaughters

Hier is goed te zien dat Benson kenmerkende beelden herhaaldelijk opnieuw op het doek heeft gezet. Hij speelt met de compositie en experimenteert met de lichtval op het hoofd en de jurk van zijn dochter. Misschien zijn het voorstudies, mogelijk zijn het nakomertjes. Linksom of rechtsom: een Eleanor speurend naar vergezichten is een prachtig tafereel.

Eleonoradaughters

Voor de liefhebber is er nu een evenbeeld te koop op een online veiling. De verkoper (een professionele handelaar) schrijft het toe aan een onbekende schilder en de twee meekijkende taxateurs hebben ook geen benul. De startprijs is 1 euro. Het gaat om een olieverf op doek op paneel, en dat is zo te zien hardboard.

Knap gemaakt, maar zonder de verfijning die in de originelen te zien is. Dit soort werken is ook te koop als poster. Dan is een vaardig nageschilderde kopie zo gek nog niet. Hoewel vaardig? Het werk is zo snel gemaakt dat het niet goed in de lijst past. Iemand betaalde er alsnog bijna 300 euro voor.

unknown

Een paar maanden wordt wederom een werk online aangeboden, geïnspireerd op dezelfde serie. Deze keer wordt het toegeschreven aan de Engelse School en kiest de verkoper de naam picnic. We zien weer vier belles in witte zomerjurken.

picnic painting

Gele Rijders

Het bereden artillerie-regiment De Gele Rijders spreekt tot de verbeelding. Deze ruiters met kanonnen hebben nog voor Napoleon gevochten toen hij heerser was in Nederland, om zich even later tegen de Franse keizer te keren bij Waterloo. Met hun hoge berenmutsen en geel geliste uniformjasjes – de dolman – maakten deze ruiters indruk op vriend en vijand.

Breitner studie cavalerieZe waren ook een geliefd onderwerp voor menig schilder, eind 19e eeuw. George Hendrik Breitner leerde paarden schilderen van Charles Rochussen; hij oefende zelfs in de Haagse stadsrijschool. Zijn ruiters waren zo goed dat de schilder Mesdag hem vroeg mee te werken aan zijn panorama in wording. Er zijn talloze krijttekeningen, aquarellen en olieverfschilderijen bekend waarop Breitner laat zien hoe de cavalerie of de rijdende artillerie oefent in de duinen rond Den Haag.

Laten we eens een bekend schilderij van Breitner (nu in de collectie van het Rijksmuseum) vergelijken met een werk dat onlangs op een online veiling verkocht werd voor 650 euro. Op Breitners werk zien we opstuivend zand, paarden in galop en ruiters in prachtige uniformen (zelfs met sabels) die hun paarden in toom houden. Op de voorgrond twee ruiters, waarvan eentje een derde paard meeneemt. Er is zelfs een schets gevonden van dit schilderij.

Het werk op de veiling vertoont enkele opvallende overeenkomsten. Ook hier twee ruiters op de voorgrond, waarvan de middelste een derde paard onder controle probeert te houden. Het perspectief verschilt een beetje. Breitner staat iets hoger; de tweede schilder staat wat lager. En de kleding wijkt af. Op het geveilde schilderij dragen de ruiters niet het indrukwekkende uniform van de Gele Rijders. Wat dragen ze wel? Een donkergrijs tuniek en een kwartiermuts met rode kentekens.

ruitersOvereenkomsten

De overeenkomsten zijn zodanig dat het geveilde schilderij in ieder geval qua themakeuze en compositie een kopie lijkt van het origineel. Maar waarom dan een lager perspectief gekozen? Dat maakt het voor de kopieerder niet eenvoudig.

De stijl verschilt ook. Al is het wel bekend dat Breitner dit onderwerp op diverse manieren verwerkt heeft. Ook als houtskoolschets en aquarel. En dan de uniformen. Natuurlijk zijn de paradepakken van de Gele Rijders indrukwekkend. Maar gingen ze daarmee ook altijd op oefening? De uniforms op het geveilde schilderij komen overeen met het veldtenue van de Gele Rijders. Zo’n kwartiermuts met rode opslag werd niet door andere artillerie-regimenten gedragen.

dekselKijk ook eens naar het paneel waarop het veilingwerk is geschilderd. Dat lijkt een deksel van een kist. Een munitiekist? Typisch een keuze van iemand die gedreven is, maar tijd of geld ontbeert om een goed doek aan te schaffen. Niet bepaald een kenmerk van namaak, al kan de schilder zich wel hebben laten inspireren door eerder werk. Bovendien is de maker van het veilingwerk een vaardig paardenschilder.

Jakob-Hendrik Geerlings Gele RijdersOf het van dezelfde kunstenaar is, vergt het oog van een echte expert. Wellicht is het geveilde schilderij door een tijdgenoot van Breitner gemaakt. Of door een voorganger, want ook Rochussen heeft oefeningen op het doek vereeuwigd. Een tijdgenoot zou Jacob Hendrik Geerlings kunnen zijn. Die heeft exercities bij Rozendaal geschilderd. We zien op een doek doek dat ooit is verkocht door Galerie Wijdemeren twee ruiters en drie paarden. Bij Simonis & Buunk zijn nog diverse stukken van Geerlings te koop. En van Hermanus Willem Joekoek die ook vaak oefeningen vast legde.

Maar misschien is het wel één van de vele voorstudies die Breitner zelf maakte voor zijn schilderij De Charge die nu in het Haags Museum te zien is, letterlijk een huzarenstuk. Hoe dan ook: er waren enkele liefhebbers die wel wat zagen in het veilingstuk, want de prijs steeg vrij snel van tweehonderd naar een ruim drievoud. Het paneel was blijkbaar een gokje waard.

Peintre du peuple

De paardenperiode wordt gekoppeld aan de jonge jaren van Breitner. Toen trok hij er ook op uit met een jonge Vincent van Gogh. Ze deelden een voorkeur voor alledaagse onderwerpen. De werkplaatsen, de wasserijen, de moestuinen van Den Haag. Peintre du peuple. Maar Van Gogh vond Breitner’s paarden in de duinen maar ‘vlakken verschoten kleur als op een uitgebleekt en vermolmd en beschimmeld behang’, een aanpak die door Breitner omschreven werd als pure painting. Na zijn Haagse jaren trok Breitner naar Parijs, om vervolgens terug te keren naar Nederland. Hij vestigde zich in Amsterdam waar hij beroemd werd.

 

Man van Smarten

CristoBieden op kunst leidt elke keer weer tot een stoomcursus kunstgeschiedenis. Zo trof ik recent op een online veiling een schilderij aan dat werd aangeprezen als een 19e eeuwse afbeelding van Christus. Paar tientjes om mee te beginnen. Het leek op een vaardig gemaakt kunstwerk, maar de signatuur ontbrak. Tot tweehonderd euro heb ik meegeboden; daarna haakte ik af. Ik had vooraf al wat research gedaan, maar na het bieden wilde ik toch weten of mijn instinct goed was. Zoekend op beeld kwam ik geen vergelijkbare werken tegen in de search engines, maar woorden troffen wel doel.

Cristo_2Het schilderij blijkt een kopie van een doek dat toegeschreven wordt aan de 17e eeuwse artiest Giovanni Antonio Galli. Dit kunstwerk is sinds 1862 opgenomen in de collectie van het Perth Museum in de gelijknamige Schotse plaats, een geschenk van een kolonel Macdonald. Volgens experts is het gemaakt in de stijl van il Caravaggio (Michelangelo Merisi, 1571-1610).

De voorstelling is op zich bekend: de Man van Smarten. Jezus die zijn wonden toont aan de apostel Thomas, de ostentatio vulnerum. Meestal is apostel zichtbaar op zulke schilderijen, maar deze keer is het de toeschouwer die als ongelovige Thomas wordt aangesproken. Wel een aardig gegeven voor namaak in kunst. Eerst zien, dan geloven!

Ikonen

beeld van ChristusIn dit geval toont Jezus zijn wonden aan de kijker. Er zijn talloze hommes des douleurs in de kunst. In de 12e eeuw komt de Man van Smarten al voor op ikonen, en dan is hij nog eeuwen later te zien in kunst gemaakt in opdracht. Als schilderij, maar er zijn ook beeldhouwwerken waarop de zoon van god zijn wonden toont. Het was een beeltenis die vaak vertoond werd in middeleeuwse ziekenhuizen om patienten eraan te herinneren dat een goed katholiek niet zeurt als hij lijdt.

schmerzensmannOnderzoekers van het meesterwerk in Perth leggen uit dat veel ziekenhuizen opdracht gaven aan een kunstschilder om een schilderij te maken van deze bijbelse gebeurtenis, dus daar kan het op de veiling aangeboden doek een voorbeeld van zijn. Maar de gelijkenis is zo groot (het schilderij in Perth is pas publiekelijk ontdekt in 2009) dat het waarschijnlijk een latere vervalsing betreft.

Had ik meer dan 200 euro geboden, dan was ik nu zelf een schmerzensmann geweest. Al moet ik zeggen dat het recent geveilde schilderij ouder lijkt dan het werk dat in Perth hangt. Die Schotse Christus heeft niet eens een echte baard!

 

slaves on sale

Stel je voor: een stel dames drinkt thee in de salon van een gegoede familie in een Franse stad, mid-negentiende eeuw. Aan de muur hangt de nieuwste aanwinst. Het schilderij van een oosterse man die bijna-naakte westerse slavin te koop aanbiedt. Wat staat haar te wachten?

Een conversation piece van jewelste. Niet geschikt voor puberdochters bovendien. Er werden destijds honderden van dergelijke afbeeldingen gemaakt, allemaal in het kader van het Orientalisme. Kunstenaars reisden naar Noord-Afrika en het Midden-Oosten om zich te laten inspireren door het licht, de mensen en vertelsels uit duizend-en-één nacht.

Deze schilderijen zijn nog steeds gewild. Op een online veiling trof ik er eentje aan die vanuit een vaardige losse pols gemaakt leek. Volgens de verkoper een stuk in de Macchiaioli-traditie. Dat was een groep Italiaanse schilders die in eigen land een nieuwe stroming in de kunst vertegenwoordigde. Geen fotografische precisie, maar trefzekere vegen kenmerken hun werk. Wilde luchten, levende landschappen, opgetekend in de frisse buitenlucht all’apperto. Eigenlijk ging hun werk aan de Franse impressionisten vooraf.

Kopie

slavenhandelaarIk heb geboden en werd ingehaald door bieders met meer koopkracht. Dat was maar goed ook. Mijn schilderij was waarschijnlijk een recent gemaakte kopie. Het origineel is namelijk allesbehalve impressionistisch. Dat is gemaakt door Gyula Asztalos (1900-1972), een Hongaarse schilder die graag naakte dames in beeld bracht en ook een fraai portret van Adolf Hitler vervaardigde. Asztalos was een gezien schilder in de jaren twintig en dertig, maar zijn werk wordt nu voor tamelijk lage bedragen verkocht. Zijn slavenhandelaar is waarschijnlijk in de jaren vijftig op het doek gezet. In klassieke stijl.

slave traderEr is nog een vergelijkbaar schilderij bekend, dat op veilingen aangeboden wordt als een vroeg 20e eeuws werk. Zelfde slavenhandelaar, zelfde vrouw, op de achtergrond een divan en een urn. Alleen een andere divan en een andere urn.

Dan moet mijn kopie van later datum zijn. Niks geen Macchiaioli uit de 19e eeuw, maar een 20e eeuwse navolger die een sterk idee overneemt. De afbeelding is waarschijnlijk gekopieerd uit een boek over Orientalisme. Desalniettemin vind ik deze kopie beter dan het origineel. Gewoon als decoratief schilderij aan de muur. Als pinup! Het is weliswaar sentimentele kitsch, maar die trader en zijn slave-on-sale zijn erg vaardig op het doek gezet.

Morgenstjerne Munthe

Om verwarring met een bekende oom te voorkomen, voegde kunstschilder Gerhard Munthe het tussenvoegsel Morgenstjerne aan zijn naam toe. Geboren in Düsseldorf (1875) uit een Noorse vader en een Nederlandse moeder. Het gezin Munthe reisden elke zomer naar de Nederlandse kust zodat vader en zoon het strand, de zee en de vissers vast konden leggen in olieverf.

In 1901 vestigde Morgenstjerne Munthe zich in Katwijk. Onder invloed van de Haagse School en de schilder Mesdag maakte hij een eindeloze serie strandgezichten in zachte pastels en parelmoer. Later werd zijn penseel dunner en zijn kleurkeuze donkerder. In Katwijk stond de schilder bekend als een drinker. In 1927 overleed hij aan een keelaandoening.

Een mooie Morgenstjerne Munthe gaat van de hand voor bedragen tussen de tien- en twintigduizend euro, maar hij heeft zoveel strandgezichten gemaakt dat er soms schilderijen opduiken op online veilingen voor lage vraagprijzen. En daarbij komt ook weleens een ongebruikelijk molen- of stadsgezicht voorbij.

Schilderijen van Morgenstjerne Munthe zijn te zien bij Kröller-Müller en het Katwijks Museum. Zijn werk is onder andere te koop bij Simonis & Buunk, Mark Smit, Galerie Wijdemeren, Enghel, maar ook op online veilingen (1)(2)(3)(4) – al is af te vragen hoe echt die soms zijn.

Morgenstjerne MuntheMorgenstjerne MuntheMorgenstjerne MuntheMorgenstjerne MuntheMorgenstjerne MuntheMorgenstjerne MuntheMorgenstjerne MuntheMorgenstjerne Munthe

Charles Verbrugghe

Charles Verbrugghe is een schoenmakerszoon uit Brugge die in 1905 naar Parijs verhuisde om zich daar verder te ontwikkelen als kunstschilder. Hij vestigde zich in Montmartre waar hij bevriend raakte met Kees van Dongen en kennis maakte met Monet, Renoir, Degas, Picasso en Utrillo. Zomers keerde hij terug naar familie in zijn geboorteplaats Brugge. Dan zocht hij ook de Vlaamse kust op.

Verbrugghe (1877-1974) wordt gezien als een impressionist met een briljant kleurpalet en gevoel voor licht. In zijn vroege werk is hij nog precies en voorzichtig. Later durft hij met trefzekere streken landschappen en stadsgezichten neer te zetten. Aan de Zuid-Franse kust en in Italië vindt hij het licht en de kleuren die zijn schilderijen feestelijk maken, zoals vaker bij schilders uit de lage landen. In een enkel stilleven of portret wordt de kundige hand van een meester zichtbaar.

Tentoonstellingen en veilingen

Werk van Verbrugghe is nog betaalbaar dus wellicht verzamelbaar. Enkele schilderijen hebben op veilingen tot twintigduizend dollar opgebracht, maar het meeste werk gaat voor een paar honderd euro van de hand. Impressionisten zijn niet meer zo gevraagd. Koopbaar dus. Alleen al voor de heb.

Verbrugghe_Lier Verbrugghe_Menton

Er zijn tentoonstellingen geweest in Brugge en Parijs. Er worden thans twee stadsgezichten geveild die eigenlijk bij elkaar moeten blijven, vanwege de kenmerkende boog die het beeld kadert.

CharlesVerbrugghe_HarbourMediteranneeCharlesVerbrugghe_NiceCharlesVerbrugghe_ViewonCapriVerbrugghe_OostendeVerbrugghe_SanRemoVerbrugghe_garnalenvissersVerbrugghe_terras