UA-118292059-1

Resellers

Biebshops

De bibliotheek is een oude rot in de deel-economie. Wat voor internet-investeerders een nieuwe trend is, was al lang bekend bij de uitleners in de boekenbranche. Maar verkoopt de bibliotheek ook weleens iets. Waar zijn de biebshops?

Er is vast wel een ambitieuze bibliotheekbestuurder die met het voorstel kwam: waarom openen we geen winkeltje bij onze druk bezochte boekenuitstalling? Zo eentje die leesbenodigdheden verkoopt en andere media onder de aandacht brengt. Waarop een andere bestuurder waarschijnlijk nuchter reageerde: verkopen is geen core business. En het kan per saldo geld kosten. Dat risico nemen we beter niet.

Laten we eens kijken hoe die belangenafweging afgelopen is. Waar zijn de winkeltjes? De bibliotheek in Huizen heeft er eentje. Die verkoopt leesbrillen, boekenleggers, kunstkalenders en Delfts Blauwe tasjes. De bibliotheek Helmond-Peel heeft een onderwijswinkel. Bij de bibliotheek in Veenendaal heeft de stadswinkel onderdak gevonden.

Olifantenpaadje

De webshop van de bibliotheek Helmond-Peel maakt gebruik van op-shop, een online winkelprogramma van Olifantenpaadje uit Eindhoven. Dit bureau is gespecialiseerd in webwinkels voor culturele instellingen. Nu zijn dat vooral bibliotheken, maar waarom niet ook theaters, musea en concertpodia?

We tellen een slordige 27 bibliotheken in het klantenbestand van Olifantenpaadje. Het merendeel gebruikt de web-app om activiteiten onder de aandacht te brengen. Bijeenkomsten, taalclubs, bezigheden voor kleuter, peuters en het onderwijs. Maar ook leescampagnes zoals Kilometerlezen. Doorgaans gratis, maar de bibliotheek Dommeldal verkoopt ook tickets voor events, bijvoorbeeld in een lokale Kasteelhoeve. Dan heb je ook wat!

Grote steden

Eindhoven is een grote stad, maar wat gebeurt er elders. De bieb in Amsterdam (OBA) heeft geen winkel, maar wel een compleet restaurant aan de Oosterdijk. Bovendien verhuurt OBA ook zalen voor evenementen, net als de bieb in Rotterdam. In Den Haag koppelen ze kortingsacties aan de bibliotheekkaart. En Utrecht bereidt zich voor op de nieuwe vestiging in het voormalige postkantoor aan Neude. Komt daar ook horeca in? Of een biebshop?

muji-copycats

In China zijn enkele nieuwe retail-formules ontstaan die zich spiegelen aan Muji in Japan. De oprichters zijn vaak geïnspireerd door Nordic design (IKEA, H&M, Cos) maar ze kijken ook naar Hema in Nederland. Betaalbare basics en alledaags design. Spoedig ook in een Nederlandse winkelstraat?

Miniso LampDe winkelketen Miniso presenteert zich als het initiatief van een Chinese ondernemer en een Japanse ontwerper uit Tokio. De keten zou sinds 2011 zijn uitgegroeid tot een gigant met een omzet van 2,5 miljard dollar in 4800 winkels. Een aantal van die winkels staat in de VS, en sinds vorig jaar ook in Spanje, Ierland en Duitsland. Afgelopen najaar deed Miniso mee aan de beurs Maison & Objet in Parijs, waar circa veertig eigen designs getoond werden. Onlangs is de eerste winkel in Londen geopend, waar Miniso zich potsierlijk positioneert als Japans.

Tea at OCEEen andere nieuwe lifestyle retailer uit China is OCE. Deze formule is zo’n beetje IKEA + H&M: mode en woonwaren met een Nordic signatuur. OCE staat voor Objects, Clothes, Experiences. Deze retailer doet niet moeilijk over zijn afkomst. De tweetalige site is een dot-cn. Maar de modellen die de kleding tonen zijn wel Europees. En veel design komt uit Scandinavië. OCE heeft eind 2019 een slordige zestig vestigingen in China. Van internationale ambities is (nog) geen sprake.

Lipstick at NOMEEn dan is er nog NOME, een andere Chinese formule die zich baseert op de combinatie van Zweeds design en een Chinese supply chain. NOME heeft een breed assortiment (meer dan 3000 stock keeping units) variërend van mode en meubels tot skincare en food. Er zijn meer dan 300 vestigingen in China en de eerste overzeese pilot stores worden voorbereid. NOME wil naar Londen.

Design in Europe & Made in Asia

De online aanwezigheid van deze formules is beperkt, maar misschien onttrekt zich dat aan de blik van buitenlanders omdat ze hun webshops koppelen aan WeChat, toegankelijk voor smartphones in China.

De betrokken ondernemers baseren hun formules op ketens zoals IKEA en MUJI die al in China actief zijn. De Japanse onderneming MUJI heeft daar last van, want de inkoop van deze winkelketen is veel duurder. En dus zijn de verkoopprijzen ook hoger. MUJI heeft jaren van winstgevende groei achter de rug, maar de laatste cijfers zijn wat minder florissant. MUJI gaat daarom zijn sourcing aanpassen.

De combinatie van Design in Europe & Made in Asia hoeft zich niet te beperken tot de Nordic regionen. Ook voor onze HEMA is dat een aanlokkelijk alternatief. Er is veel venture capital voor deze Chinese groeiformules. Misschien kan HEMA Amsterdam zich associëren met HEMA Hongkong.

Op 13 november wordt bekend dat Blokker-eigenaar Michiel Witteveen een franchise heeft genomen op Miniso en vestigingen gaat openen in Amsterdam, Rotterdam en Eindhoven. Witteveen verwacht dat de keten zal uitgroeien tot een stuk of vijftig winkels.

Daigou

Er bestaan online platforms voor mensen die aan autodelen doen, die gereedschap uitlenen of partnerruil spannend vinden. We kennen AirBnB en Uber als giganten in de deel-economie, maar het Chinese fenomeen Daigou gaat nog een stap verder. Daarbij worden Chinese gemeenschappen in het buitenland ingeschakeld om producten in te kopen voor opdrachtgevers thuis in China.

Het woord daigou betekent letterlijk ‘kopen voor een ander’. Bestelbusjes vol Chinezen storten zich in Australië en Europa op de melkpoeder voor zuigelingen of andere producten die geliefd zijn back home in China.

Daigou by Chinese NavyIn Australië schat men dat meer dan 50.000 Chinese immigranten inkopen voor hun moederland. Volgens de BBC zijn er wereldwijd meer dan een miljoen daigou-inkopers actief, maar die rekent waarschijnlijk ook shoppende toeristen mee. De praktijk is illegaal als de douane omzeild wordt, maar ook de Chinese marine doet eraan mee – zo bleek deze zomer tijdens een tussenstop in Sydney Harbour. Dat zijn de professionele omzeilers.

Belastingheffing

Het verschijnsel zou ontstaan zijn in 2005, nadat de Chinese overheid de belasting op importproducten verhoogde. In 2008 barstte het melkpoederschandaal los – er bleek kunststof toegevoegd te zijn aan Chinese zuigelingenvoeding. Gevolg was dat Chinese ouders bereid waren extra te betalen voor melkpoeder uit ‘veilige’ landen. In 2011 kreeg dit person-to-person systeem een impuls door de lancering van Weibo en WeChat, social networks die grensoverschrijdende  1:1 communicatie vergemakkelijken. Daigou-traders openen onder andere winkeltjes op Weidian, de shop-extensie van WeChat.

Daigou sourcingSinds begin 2019 zijn een aantal productgroepen vrijgesteld van belasting, als die ingekocht worden bij elektronische platforms door middel van van enkelvoudige transacties. Elke Chinees mag jaarlijks voor ruwweg max 3800 dollar in het buitenland bestellen, meldt de website Asia Assist.

Bovendien moeten Daigou-handelaren zich nu registreren en belasting betalen. De douane controleert sinds begin 2019 strenger, want de fysieke invoer wordt doorgaans door reizigers verzorgd. De Chinese overheid probeert de particuliere parallelhandel zo in te perken, want het scheelt miljoenen aan belastinginkomsten.

D2C

Daigou beperkt zich niet alleen tot melkpoeder. Ook luxe-producten, elektronica en bijvoorbeeld wijnen zijn doelwit van daigou-traders, stelt blogger dumbshanghai (so kind to alowe me using her dragon illustration) vast. Een paar jaar geleden werd geschat dat 40% van alle luxegoederen-aankopen in China de daigou-route volgden. Adviesbureau Bain & Co meende dat deze stroom in 2016 een waarde van zes miljard dollar vertegenwoordigde.

Door handelaren wordt het verschijnsel al omschreven als D2C: Daigou-to-Consumer. Dat is een variant op Direct-to-Consumer. Merkleveranciers leren nu langzaam dat deze variant van D2C een goedkope vorm van marktonderzoek oplevert. Er is zelf een zogenaamde daigou-hunter, een online dienst om na te gaan of een specifiek merk te koop wordt aangeboden op Chinese marktplaatsen. En met een webplatform zoals Daigousales (initiatief in Australië) en diensten zoals Luxury Daigou in Londen wordt het fenomeen op inkoopmarkten versterkt.

Knoppers in ChinaWafels

Een voorbeeld van een merkleverancier die op de daigou-train sprong, is de Duitse zoetwarenproducent Storck. Die leverde wafelrepen van het merk Knoppers aan Aldi in Australie, waar opgemerkt werd dat deze producten massaal ingekocht werden door Chinese daigou-traders. Storck levert zijn product nu direct aan Chinese groothandels. Ook Weet-Bix zag de schappen in Australië leeggeroofd nadat het product was verschenen in een Chinese soap-serie.

Misschien een suggestie voor onze peperkoek!

 

HEMA terug naar 100!

Ondernemingen moeten groeien. Meer van hetzelfde werkt echter niet als je bijzonder wil zijn. HEMA is de normaalste zaak van de wereld, maar HEMA is ook uniek. Vrijwel alles bij de HEMA is nergens anders te koop. Doordat de formule in Nederland echter meer dan 500 winkels heeft, wordt het alsnog alledaags goed. Daarom moet HEMA flink krimpen. Terug naar 100!

HEMA_pollepelsAmerikaanse vrienden op bezoek in Nederland willen altijd even naar de HEMA. Niet voor de rookworst, maar voor kleinigheden die uniek zijn. In geen enkel ander warenhuis te koop. HEMA is voor hen een cultstore, net zoals MUJI uit Japan dat is.

MUJI en HEMA laten hun aanbod exlusief ontwerpen en maken, een aanpak die is afgekeken van Marks & Spencer. M&S heeft in Engeland echter hetzelfde probleem als HEMA: zo groot gegroeid dat klanten het aanbod normaal zijn gaan vinden. Ondergoedleverancier van de natie. Een geschenk van HEMA, daar kun je niet mee aankomen. Te alledaags. Terwijl de winkel vol staat met cadeau-potentieel.

Ruim twintig jaar geleden maakte ik een portret van de HEMA waarin me uitgelegd werd dat naast de warenhuizen in de stadscentra ook buurtwinkels geopend zouden worden. Voor het dagelijks brood en huishoudelijke artikelen. HEMA, Huismerk van Nederland.

Die ver-alledaagsing is het tegenovergestelde van de ver-bijzondering die HEMA historisch onderscheidt van andere warenhuizen. De formule heeft in Nederland meer dan 500 vestigingen. Breng de schaal terug, of maak onderscheid tussen HEMA Alledaags in de buurt en HEMA Uniek in de stad. Dan biedt de laatste een springplank voor HEMA Amsterdam in het buitenland. Maak alledaags weer buitengewoon.

Hoe heeft IKEA dat overigens opgelost? Door sneller nieuwe collecties uit te brengen?

Riley Rose

Riley Rose is een cosmetica-label van Forever 21, een Amerikaanse winkelketen voor fast fashion met Koreaanse roots. De onderneming brengt dit merk naar de consument in de vorm van een nieuwe winkelketen.

In 2017 begon Forever 21 een proef in dertien winkelcentra met eigen winkels onder het label Riley Rose. Forever 21 heeft relatief jonge meisjes als doelgroep, een segment dat niet goed bediend wordt door meer volwassen cosmetica-retailers. Via Riley Rose verkoopt Forever 21 talloze merken met een jeugdige uitstraling, maar ook zelf ontwikkelde brands. De uitstraling is tamelijk pink.

Het assortiment van Riley Rose bestaat voor de helft uit beauty-producten; het andere deel zijn snacks, stationary, lifestyle producten en home decoration.  In de webshop ligt de nadruk echter op cosmetica.

In het najaar van 2019 werd Forever 21 gedagvaard door zangeres Ariana Grande omdat haar beeltenis, muziek en songteksten gebruikt worden voor een nieuwe productlijn. Schijnbaar had Forever 21 met de popster onderhandeld over een brand endorsement deal maar zijn partijen niet tot overeenkomst gekomen. Grande maakt bezwaar tegen het ongeoorloofd gebruik van haar bekendheid.

Eind september 2019 heeft Forever 21 uitstel van betaling aangevraagd.

Mealworms

Een mijlpaal, dat zijn de gekruide meelwormen die deze week bij Lidl in het schap liggen als tussendoortje. Vader kijkt naar vrouwenvoetbal met een bakje mealworms binnen handbereik. Nederland anno 2019.

Het is een experiment van Lidl Nederland, die samen met enkele leveranciers een assortiment Future Goods heeft samengesteld waarmee diverse duurzaamheidsvraagstukken dichter bij een oplossing kunnen komen. Als we onze levensstijl niet aanpassen, vreten we immers de aarde op voordat onze kleinkinderen aan de beurt zijn.

In de zomer van 2018 heeft Lidl verschillende producten vergeleken en een keuze gemaakt voor twaalf leveranciers wiens artikelen met hulp van incubator StartLife (Universiteit Wageningen) marktrijp gemaakt zijn. Marktrijp in de zin van: geschikt voor Lidl. Voorbeelden zijn Krusli ontbijtgraan op basis van reststromen, Gro bitterballen van oesterzwam, Arenshof aardappelbrood en insektensnacks van Little Hero. Dat laatste zou een private label voor producten van Tinyfoods uit Lelystad kunnen zijn.

De producten zijn vanaf donderdag 27 juni te koop en worden na de eerste levering niet meer aangevuld; het is een bijzondere weekaanbieding. Bij gebleken succes is de aanbieding voor herhaling vatbaar. Het is voor zulke leveranciers waarschijnlijk een uitdaging om zulke hoeveelheden te produceren en aan het end van de rit nog wat te verdienen ook. Lidl verkoopt de insekten voor €3,99 per 14 gram. Bij Tinyfoods zelf betaal je €18,58 voor 40 gram.

Retail Revival met eBay

Online marktplaats eBay wil zijn merchants bijstaan in cross-channel verkoop. Daarom heeft het bedrijf in de Verenigde Staten, Duitsland, Italië en onlangs ook Engeland lokale steunpunten geopend waar starters advies krijgen van experts die helpen om offline aanbod ook online te verkopen, en vice versa. Vraag is: doet Marktplaats mee?

De eerste Amerikaanse stad die profiteert van het eBay-experiment met lokale retailers was Akron in Ohia (USA). De stad telt meer dan 18.000 eBay-sellers. Om Retail Revival in Akron vorm te geven, werkt eBay sinds begin 2018 samen met de gemeente en de lokale universiteit. De tweede plaats was Lansing in Michigan (USA). In 2019 is het programma uitgerold naar Greensboro (North Carolina), Baton Rouge (LA) en Halifax in Canada.

Ontstaan in Duitsland

Het idee om eBay te betrekken bij een stimuleringsprogramma voor lokale ondernemers stamt uit Duitsland, waar eBay in 2015 uitgedaagd werd door de gemeente Mönchengladbach om in te stappen in een project samen de lokale universiteit. Er werd zelfs een aparte site opgezet (MG-BEI-EBAY) die nu geëvolueerd is in de eerste Duitse city-page van eBay. De achttien deelnemende ondernemers realiseerden afgelopen jaar een online omzet van 90.000 euro per stuk.

Een tweede stad in het Duitse programma was Diepholz. Daar doen nu elf ondernemers mee. Nieuwe steden kunnen zich aanmelden bij eBay.

Het experiment in Duitsland werd door eBay in Italië overgenomen voor een proef met de stad L’Aquila waar veertien ondernemers zich aanmeldden. Het merendeel daarvan lijkt inmiddels echter alweer afgehaakt te zijn.

Vlooienmarkt

In Frankrijk koos de lokale vestiging van eBay voor een proef met de beroemde vlooienmarkt Les Puces de Paris, Saint-Ouen. Deze samenwerking begon in 2016. Daar doen veel handelaren zo te zien nog wel steeds mee.

De meest recente loot aan de stam is de Britse stad Wolverhampton. Door de Engelse vestiging van eBay is aan Retail Revival eind 2018 een popup-store toegevoegd, waarvoor een voormalige nachtclub in het centrum van de stad is gehuurd. Op de bovenverdieping kunnen lokale ondernemers terecht voor praktische bijstand.

Bij een recente evaluatie stelde eBay dat er wereldwijd nu 182 lokale ondernemers meedoen met dit programma, waarvan 60% niet eerder met eBay samenwerkte. Opgeteld waren deze merchants vorig jaar bij 37.000 transacties betrokken. Twee pure players hebben dit jaar een echte winkel geopend.

Retail Revival bij Marktplaats?

Is zo’n Retail Revival wat voor Nederland? Dan moeten we begrijpen dat eBay hier zwaar leunt op Marktplaats en amper een eigen positie heeft. Marktplaats is echter een platform met beperkt potentieel, onderdeel van de Classified Group, samen met Gumtree in Engeland en 2dehands in België.  Dat zijn einzelgängers in eBay-verband. Deze groep staat dan ook in de etalage, al kan dat reden zijn om het platform eBay opnieuw apart te positioneren in Nederland.

Grappig is dat Google in dat gat gesprongen is met zijn Digitale Werkplaats, een mobiel schooltje dat door het land reist om les te geven aan lokale ondernemingen. De trainingen worden ook gegeven bij hogescholen en universiteiten in het land. In Amsterdam worden meer gespecialiseerde opleidingen verzorgd, zoals Google voor Kunstenaars bijvoorbeeld.

Fat Cat Batteries

Aan low-involvement en low-frequency bestedingen kunnen retailers veel geld verdienen. Kijk maar eens wat een vergiet kost bij Blokker of bij de HEMA. Zulke achteloze aankopen stellen winkelketens in staat om scherp te concurreren met andere aanbiedingen. Wat je verliest op loss leaders, maak je goed op winstpakkers. Batterijen zijn ook een productgroep waarop sommige winkels veel winst maken.

bunnyHet verhaal dat Amazon inmiddels zo sterk is dat ze Duracell in één seizoen van de positie als marktleider in batterijen verdreven hebben, is een vergissing. De bron van die misvating is panelonderzoek (van 1010DATA) waar je uit mag afleiden dat Amazon met zijn huismerk basisbatterijen in de Verenigde Staten binnen een jaar online meer is gaan verkopen dan Duracell. Dat is op zich indrukwekkend, maar als je beseft dat ook in de VS meer dan 96% van alle batterijen offline over de toonbank gaat, wordt de prestatie van Amazon toch in een ander perspectief geplaatst.

De manier waarop Amazon batterijen verkoopt, laat iets zien van de Amazon-logica. Voor een kleine verpakking rekent het webwarenhuis namelijk een hoge prijs. Veel hoger dan andere winkelketens. Maar bestel je bij Amazon in de USA of de UK een verpakking met honderd AA-batterijen, dan concurreert het webwarenhuis ineens met Lidl en IKEA, de goedkoopste aanbieders. Amazon stimuleert dus grossiersgedrag bij zijn klanten, zeker bij de Prime-doelgroep die bezorging afrekent via een abonnement.

Op het Europese vasteland speelt Amazon dat spel nog niet. Europese klanten kunnen alleen dure huismerk-batterijen bestellen: fat cat batteries. Als we wat prijzen vergeleken op de Nederlandse markt en dan zie je meteen dat Amazon met zijn huismerk Basic niet in de buurt komt van echte lean retailers zoals IKEA, Lidl, Aldi en zelfs HEMA en Albert Heijn.

  • 1,79 (12 zink-kool AA > Panasonic) Action
  • 1,79 (10 alkaline AA > Alkalisk) IKEA
  • 1,89 (10 alkaline AA > Aerocell) Lidl
  • 1,79 (8 alkaline AA > Topcraft) Aldi
  • 1,89 (8 alkaline AA > AH Basic) Albert Heijn
  • 2,50 (10 alkaline AA > Basic) HEMA
  • 1,29 (4 alkaline AA > Ansmann) Batterijenstunter
  • 2,99 (10 alkaline AAA) Jumbo
  • 1,99 (4 alkaline AA) Kruidvat
  • 4,81 (8 alkaline AA > Amazon Basic) Amazon
  • 3,86 (4 alkaline AA > Philips) Blokker
IKEA bij Amazon

Ook bij Blokker zijn alleen dure batterijen te koop, maar dat komt omdat het huismerkbeleid bij deze onderneming verdampt is. Blokker heeft geen basic batterijen meer. Jumbo heeft dat ook niet op orde. Zelfs bij prijsstunter Kruidvat zijn basisbatterijen drie keer zo duur als bij IKEA. Dat wordt geaccepteerd zolang er maar een duurder A-merk naast ligt. Dat is ook wat Amazon in Europa doet. Bij IKEA kost één alkaline AA batterij 18 cent, bij Amazon is de stuksprijs zestig cent. Dat is ruim drie keer zo duur.

Wat gebeurt er wanneer IKEA zijn batterijen via Amazon gaat verkopen? Dat is geen theoretische vraag. Bij alle vestigingen van Amazon zijn batterijen van IKEA te bestellen. Dat zijn echter aanbiedingen van handelaars. In de Verenigde Staten is dat ondermeer Island Dogs die $11.34 in rekening brengt voor twee 10-packs, dat is $5.67 per stuk. Bij IKEA zelf kost zo’n 10-pack $2.99. Er zijn in de VS meer traders die IKEA-batterijen verkopen. Hetzelfde is te zien in Engeland. Verschillende handelaars die batterijen van IKEA verkopen, vanaf £3.74 per 10-pack. Bij de lokale IKEA kost zo’n pakje £2.25. Maar in de UK wordt inmiddels hard geconcurreerd door deze IKEA-traders, want de goedkoopste aanbieder doet ook aan gratis bezorging.

Nederlandse klanten die IKEA-batterijen bij Amazon willen bestellen kunnen terecht bij de Duitse vestiging van het webwarenhuis. Ook daar verschillende traders, de prijs begint bij €7,45 per 10-pack (inclusief thuisbezorging). Dat aanbod is afkomstig van een Britse handelaar, dus de batterijen worden vanuit Engeland verscheept. Er zijn ook Duitse traders, maar daar kost een bestelling neer dan twintig euro voor tien AA-batterijtjes. Bestel dan maar gewoon direct bij IKEA, dat kan immers ook.

Logica van vraag en aanbod?

De logica achter deze krankzinnige prijsverschillen is een optelsom van factoren. Het grote onderscheid illustreert dat hetzelfde product bij verschillende retailers een andere rol heeft. Elk hanteert zijn eigen logica. Dat is mogelijk omdat batterijen voor de meeste kopers een low-interest en low-frequency aankoop zijn. Consumenten besteden er niet veel aandacht aan, dus retailers durven soms een prijs te vragen die vele malen hoger is dan elders. Kijk maar eens wat batterijen bij een benzinestation kosten.

Er worden door de grote retailers klantgroepen met een verschillende prijsperceptie en inkoopgedrag bediend. De prijsbewuste rationele klant houdt zijn voorraad op peil door in te kopen bij IKEA of een andere prijsaanbieder. De impulsklant koopt pas wanneer batterijen nodig zijn, prijs speelt geen rol. Daar zitten ook de A-merkkopers bij. De gemaksklant laat ze bezorgen. Is minder prijsgericht. De laatste groep dat zijn ook mensen die Amazon Prime nemen. Vandaar dat Amazon een impulsaanbod heeft (8-pack) en een prijs-concurrerend aanbod (100 pack) voor de klant die vooruit denkt.

Een meting in 2010 van de website Batterijvergelijker (zie verderop) toont ruwweg hetzelfde resultaat als de recente vergelijking.

RANK Merknaam/type Type cap (mAh) prijs/st prijs in ct/Ah
1 – IKEA alk 1830 0,20 10,9
2 – TopCraft (Aldi) alk 1920 0,22 11,7
3 – Euroshopper alk 1880 0,22 11,9
4 – BestBudget (Blokker) alk 1820 0,25 13,7
5 – Kodak ziko 0650 0,13 21,5
6 – Duracell Procell alk 2000 0,45 22,5
7 – Hema huismerk Alkaline Basis alk 1830 0,50 27,1
8 – AH huismerk alk 2100 0,75 35,7
9 – Hema Alkaline alk 1850 0,75 40,5
10 – Hema Super Alkaline alk 2030 1,25 61,5
11 – Varta High Energy alk 2050 1,32 64,5
12 – Duracell Plus alk 2010 1,41 70,3
13 – Energizer Ultimate Lithium lit 3040 2,50 82,2

Amazon Huismerk

Europese winkelketens lopen voorop met de ontwikkeling van huismerk, maar Amerikaanse retailers leren snel bij. En dus volgen ook de Amerikaanse webwinkels dit spoor. Amazon verkoopt al een jaar of zeven producten onder private label. Enkelen zijn zelfs best-sellers, en wie wat moeite doet kan ze ook in Nederland bestellen.

Huismerk is het eigen product van een winkel, waarmee de retailer zich probeert te onderscheiden van de concurrentie. Dat assortiment heeft verschillende functies in  het totale aanbod. Met basisproducten of whitelabel duikt de verkoper onder de gemiddelde prijs. Met regulier huismerk biedt hij een alternatief voor de bekende grote merken. En met premium private label bedient de winkelier speciale doelgroepen: liefhebbers van luxe, van streekproducten of van bio bijvoorbeeld.

Webwinkels ontdekken deze aanpak ook, Amazon voorop. In 2009 begon ’s werelds grootste webwarenhuis met zijn eerste huismerk Amazon Basics. Voornamelijk spullen voor de home office. Eén van de productgroepen waren batterijen. Binnen enkele jaren verkocht Amazon één op elke drie batterijen die online aangeschaft worden in de VS.

Sindsdien expandeert Amazon in nieuwe productgroepen. Niet alleen met whitelabel basics maar ook met fancylabels die iets meer cachet aan het aanbod geven. GartnerL2 telde in 2018 al meer dan tachtig Amazon private labels. Zoekt een bezoeker van het webwarenhuis naar een generiek product (merknaam niet genoemd) dan is de kans groot dat Amazon een eigen huismerk als eerste aanbeveelt, constateerde The New York Times datzelfde jaar. De omzet onder huismerk zou inmiddels goed zijn voor meer dan een kwart miljard dollar (op een totaal van 44,7 miljard dollar in 2018) en 2% van het volume dat Amazon verscheept.

Premium Private Label

Een premium niveau is nog niet gesignaleerd. Dat is ook wel de hogeschool van het huismerk, want met premium private label spreken retailers de liefhebbers aan. Dan staat niet kostenreductie bovenaan het verlanglijstje, maar waardetoevoeging. Wellicht dat de overname van Whole Foods tot kwaliteitsverbetering leidt, want deze retailer doet nadrukkelijk wel aan premium. Het zijn echter twee botsende scholen, want in de ogen van kostenbewuste inkopers maken premium product-ontwikkelaars het assortiment vooral erg duur.

Het vraagstuk van lean luxury levert een interessant probleem op. Hard discounters zoals Lidl en Aldi hebben de logistiek van basics zo geperfectioneerd dat ze dezelfde aanpak geleidelijk ook op betere kwaliteit kunnen toepassen. Verschil is dat ze premium assortiment in thema-weken aanbieden: in korte tijd een grote hoeveelheid. De ene week zijn het Griekse producten, de volgende week experimenteren de hard discounters met bio-assortiment. Dat geldt ook voor durables: elke week nieuwe partijen.

Zover is Amazon nog lang niet. Het webwarenhuis lanceert producten op een test & repeat basis, beginnend met kleinere batches en pas bij gebleken succes wordt het volume verhoogd. Maar Amazon wil uiteraard ook de lifecycle van producten kunnen voorspellen. Niet blijven zitten met winkeldochters. Dat is nodig om uiteindelijk ook winst te maken op huismerk. Analisten stellen dat Amazon sowieso niets verdient aan zijn eigen retail-activiteiten, maar de huismerken leveren gegarandeerd geen bijdrage aan de winst van dit webwarenhuis.

Huismerk in Europa

Veel Amazon huismerken zijn via het distributiecentrum in Duitsland ook in Nederland verkrijgbaar. Onder het label Amazon Basics zien we maar liefst zestien productgroepen, variërend van dierenspullen tot auto-accessoires. Verder duiken ook enkele kleding-labels op. Onder de naam Amazon Essentials verkoopt het webwarenhuis eenvoudige shirts en jackets. Maar ook het label Buttoned Down wordt gebruikt voor eenvoudige kleding. Kijken we dan naar Goodthreads dan wordt het aanbod al wat luxer. Enkele items in dameskleding onder de naam Lark & RO. En Spotted Zebra is het label voor kinderkleding.

Onder de naam Rivet verkoopt Amazon meubels, behang en gordijnen. Het Duitse assortiment is echter beperkt en enkele items kunnen in Nederland niet geleverd worden. Daar missen we niets aan, want de Amerikaanse smaak is tamelijk gedateerd.

Ook in levensmiddelen is Amazon actief. Papierwaren van Presto! Luiers en baby-wipes van Mama Bear. Scheermesjes van Solimo. Maar ook kattenvoer van Lifelong.

Soms heeft een label meerdere toepassingen. Het merk Solimo zien we bijvoorbeeld terug op kattenvoer, elektrische tandenborstels, vitaminetabletten en energybars. Maar ook ketchup, mosterd en mayonaise. Terwijl het label Presto! ook gebruikt wordt voor wasmiddelen. Dan is de merk-architectuur in de war.

Onder het label Happy Belly zijn in het webwarenhuis noten, zuidvruchten en koffie verkrijgbaar. We vinden ook enkele Whole Food items in Duitsland. En verschillende Italiaanse delicatessen onder het label Wickedly Prime. Zo kruipt premium er toch geleidelijk in.

Lifestyle label?

En dan zijn er nog bijzondere productgroepen. Amfit is het huismerk voor fitness-levensmiddelen zoals energy-bars en wei-poeders. En Umi is een Europees project onder hoede van het interne bureau D1. Er is vanuit Londen een lijn Umi Elite, een lijn Umi Plus en een lijn Umi Essentials opgezet, maar of het een merk in opkomst is of een neergaand label is niet duidelijk. Misschien dat ze bij Amazon het idee van een lifestyle label niet helemaal begrijpen. Moeten ze eens bij Muji of Hema kijken.

 

Ikeariksja

Het Zweedse woonwarenhuis IKEA heeft zijn eerste vestiging in India geopend. Binnen zes jaar moeten er vijfentwintig winkels in India staan. De meubelgigant doe ook aan thuisbezorging en maakt daarbij gebruik van een eigen bezorgdienst.

Onderdeel van die bezorgdienst is een bataljon riksja-rijders, uitgerust met elektrische voertuigen. Deze eRiksja is ontwikkeld voor de firma GatiKwe, India’s grootste koeriersbedrijf. IKEA wil het eerste jaar 20% van alle leveringen elektrisch doen en dan het aandeel geleidelijk opvoeren. De elektriciteit wordt opgewekt met zonnepanelen op het dak van de winkels.

Dergelijke eRiksja’s zouden ook voor Nederlandse binnensteden geen onaardig alternatief zijn. En waarom niet in de polder?

De riksja’s op de foto zijn overigens gewoon ouwe voertuigen zo te zien, voor de opening speciaal opgepoetst.