UA-118352680-1

Bitvavo, meer dan een miljoen klanten?

Wat voor reclame mag je verwachten van een crypto-handelsplatform dat zichzelf Bitvavo noemt en beweert in Nederland al meer dan een miljoen gebruikers te hebben? Megalomaan misschien?

Het reclamebureau Dept bedacht een verhaaltje over een man die door de woeste elementen van storm en zee vliegt of valt, om uiteindelijk op een levensgroot logo van Bitvavo te belanden. Je hoort de executive creative director al enthousiast roepen: “Eureka, rots in de branding!” Plat idee, bombastisch uitgevoerd.

Bitvavo, meer dan 1 miljoenOp de info-pagina’s van Bitvavo is te lezen dat ze in 27 landen actief zijn en meer dan een miljoen klanten hebben. Nou weet ik niet hoe ze ‘user’ definiëren, maar ik vrees dat Bitvavo ietwat overijverig probeert de indruk te wekken dat handel in bitcoins gemeengoed is. Dat is het niet. De lemmingen storten zich niet massaal in de afgrond die bitcurrencies zijn. Bovendien is het aantal gebruikers in 27 landen iets anders dan het aantal klanten in Nederland.

AFM: 1,2 miljoen crypto-beleggers?

De cryptomarkt valt grotendeels buiten het toezicht van de Autoriteit Financiële Markten en ook DNB beperkt zijn bemoeienis tot registratie om een oogje te houden op witwaspraktijken, maar de AFM monitort ontwikkelingen wel. Zo heeft marktonderzoeksbureau IPSOS vorig jaar in opdracht van de AFM onderzoek gedaan om vast te stellen hoe beleggers denken over crypto-currencies. Volgens IPSOS zijn er 1,2 miljoen Nederlanders die geld stoppen in crypto en de AFM neemt dat aantal zonder voorbehoud over.

Hoe komen ze aan dat getal? Dat hebben ze van GfK geleend. Het onderzoeksverslag van IPSOS is een blend van twee kleine onderzoeken onder crypto-bezitters (Beleggers n=148) en (Niet-beleggers n=254) dat vervolgens geprojecteerd is op onderzoeksresultaten van een veel groter panel (n=33.900) van GfK. In dat laatste onderzoek zou 8% van alle deelnemers boven de achttien cryptocurrencies bezitten: 1,18 miljoen.

Een ander onderzoeksbureau komt met nog grotere getallen. Kantar heeft eind 2021 onderzoek gedaan onder 43.353 Nederlanders boven de zestien, waarvan een slordige 11% aan de slag is met cryptocurrencies. Volgens dit onderzoek Crypto Investor zouden er al 1,6 miljoen mensen zijn die crypto gekocht hebben, en komen er dit jaar nog eens 400.000 bij. Kantar heeft ook gevraagd welke platforms gebruikt worden, maar die info is niet openbaar. De onderzoekers merken met betrekking tot de claim van Bitvavo echter wel op dat het aantal mensen dat een app downloadt niet hetzelfde is als het aantal actieve gebruikers.

Toch wel gemeengoed?

Anderhalf miljoen Nederlanders die bitcoins en andere crypto-tegoeden bezitten: dat is toch tamelijk massaal. Volgens het onderzoek dat in opdracht van AFM is uitgevoerd, ziet de helft van alle bezitters hun belegging in crypto als een gokje en betreft het niet meer dan 500 euro. Hopelijk heeft AFM ook inzage in het onderzoek van Kantar, zodat de resultaten van beide panels vergeleken kunnen worden.

Dan zou ook eens vergeleken kunnen worden of het aantal gebruikers van specifieke platforms zoals uit het panelonderzoek naar boven komt vergelijkbaar is met de werkelijke aantallen. Panelonderzoek vertekent de realiteit soms, omdat de antwoorden gegeven worden door mensen die voor een kleine beloning meedoen aan online onderzoek, dus daar zit een voorselectie in.

Kantar werkt met Nipobase dat Nipoints uitdeelt en ook GfK geeft punten weg die ingewisseld kunnen worden voor kooptegoed bij Wehkamp en Bol.com. Dat gratisgeld trekt vooral lager opgeleiden en lagere inkomens aan, dus de onderzoeksresultaten dienen statistisch aangepast te worden om ‘representatief’ te zijn voor andere groepen. Bovendien heeft zo’n panel bovengemiddeld veel deelnemers die veel tijd online besteden. Oftewel: meer crypto-nerds! Daarom zijn controlevragen van belang.

Naschrift 1

Als DNB en AFM geen toezicht houden, heeft de Reclame Code Commissie misschien wel een mening over deze claim van Bitvavo. Ik vind ‘m onwaarachtig en onwaarschijnlijk, maar vooral oncontroleerbaar. Daarom heb ik begin mei een klacht ingediend. Nou is de wettelijke definitie van misleiding zodanig dat bij oncontroleerbare claims de bewijslast omgekeerd wordt, mits de klacht duidelijk gesteld wordt. Dus moest Bitvavo bewijzen dat ze inderdaad meer dan 1 miljoen Nederlandse klanten hebben. Dat deden ze met een getekende directieverklaring.

Dat lijkt me een bewijs uit het ongerijmde. Iedere directie kan wel met een verklaring komen om elke willekeurige claim te vrijwaren van klachten. Zo verdrink je het kalf voor het hek van de dam is. Daar trapte de RCC dus niet in. Het oordeel op 21-07: Bitvavo wordt aanbevolen op deze wijze geen reclame meer te maken. Ze hebben tot medio augustus om in beroep te gaan. Zie ook Emerce en Quote.

Naschrift 2

Multiscope publiceert eind juli onderzoek (persbericht bij Cryptovaluta Monitor) waaruit blijkt dat 1,9 miljoen Nederlanders cryptocoins bezitten. Ruim 70% is man en de leeftijdsgroep tussen 18 en 34 is oververtegenwoordigd. Oeps, zo wordt mijn bezwaar tegen die 1 miljoen van Bitvavo wel lastig. Toch een paar kanttekeningen. Multiscope zegt dat het aantal sinds het vorige onderzoek in 2018 met een miljoen is toegenomen. Dan zouden er in 2018 reeds een kleine miljoen geweest moeten zijn, terwijl dat miljoen volgens Kantar pas eind 2020 in beeld kwam.

Is denkbaar dat het aantal crypto-beleggers twee jaar lang rond de miljoen geschommeld heeft, om vervolgens in 2021 weer te gaan groeien tot het dubbele? Ik vrees dat deze verschillen door de panels veroorzaakt worden. Multiscope heeft een steekproef van 4071 gedaan in een panel van 140.000 consumenten die meedoen voor de kans op een boekenbon. Kantar maakt gebruik van Nipobase en GfK heeft zijn eigen panel.

Overigens zou uit onderzoek (n=1037) van Gallup blijken dat het aantal crypto-beleggers in de VS sinds 2018 verdrievoudigd is. Van 2% stijgt dat naar 6% van de bevolking, met name beleggers in de leeftijdsgroep tussen de 18 en 49. Dat is echter de helft van de 11% die Kantar noemde.

 

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

veertien + negentien =

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.